Prawko dla 17-latków? Szkoła jazdy „Od A do Zet” z Bydgoszczy wyjaśnia, jakie zmiany przyniesie nowa ustawa

Arek miał 17 lat i nie odbył kursu na kategorię B w szkole jazdy z Bydgoszczy. Pożyczył od ojca auto, zasiadł za jego kółkiem i podjechał po swoją dziewczynę Amelię. Chwilę później oboje mknęli powiatówką…

Chłopak wcisnął gaz do dechy. Lotem błyskawicy zbliżyli się do zakrętu, na którym stracił panowanie nad autem, i wyleciał na przeciwny pas, wprost na nadjeżdżającego motocyklistę.

Wtem wypadł z drogi do rowu i stracił przytomność… Gdy się ocknął i sprawdził, że z Amelką było wszystko w porządku, podszedł do motocyklisty. Doznał szoku, gdy się okazało, że potrącony chłopak nie żył…

Czy można było tego uniknąć? O tym za chwilę. Najpierw odpowiedzmy na kluczowe pytania związane z prawem jazdy na kategorię B dla 17-latków…

1. Dlaczego wchodzi prawko dla 17-latków?

Obecnie w Unii Europejskiej brakuje kierowców zawodowych. Mamy tu na myśli kierowców zarówno samochodów ciężarowych, jak i autobusów. Pierwszym krokiem do załatania tej dziury jest właśnie wprowadzenie prawka dla młodocianych kierowców.

Dzięki tej zmianie wkrótce będzie można uzyskać uprawnienia na jazdę autobusem już w wieku 18 lat, a na samochód ciężarowy już w wieku 20 lat. UE ma nadzieję, że młodzi kierowcy zrobią wyższe kategorie i niebawem zajmą wakujące etaty w firmach transportowych.

2. Od kiedy 17-latkowie będą mogli zrobić prawko?

2 grudnia 2025 roku weszła w życie Ustawa z dnia 17 października 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z przepisami zacznie ona obowiązywać 3 miesiące od opublikowania.

Od 3 marca 2026 roku młodociani kursanci będą mogli więc przystąpić do wcześniejszego kursu nauki jazdy, a następnie do egzaminów w WORD-zie. Z tym że do kursu najwcześniej będą mogli przystąpić na 3 miesiące przed ukończeniem 17. roku życia, a do egzaminu najprędzej na miesiąc przed ukończeniem tego wieku. Jeśli wszystko pójdzie po ich myśli, prawko najszybciej odbiorą w dniu 17. urodzin.

3. Jakie są minusy prawka dla 17-latków?

Jakie są wady prawka dla 17-latków?

• Po pierwsze za kółkiem zasiądą niedojrzałe osoby. Właśnie największymi wadami tego rozwiązania są młodociany wiek potencjalnych kierowców oraz niedojrzałość psychofizyczna niektórych osób.
• Po drugie wiele OSK nie jest przygotowanych na szkolenie młodocianych kursantów. Inaczej szkoli się osoby dorosłe, a inaczej niepełnoletnie. Problematyczna może się tutaj okazać zmiana mentalności i podejścia instruktorów nauki jazdy.
• Po trzecie wzrośnie liczba wypadków na drodze. Jak pokazał raport NIK-u, to właśnie kierowcy z przedziału 18—24 lata są przyczyną najwyższego odetka wypadków na polskich drogach. Młodociani kierowcy mogą dołożyć niechlubną cegiełkę do tej statystyki…

4. Jakie są plusy prawka dla 17-latków?

Jakie są zalety prawka dla 17-latków?

• Po pierwsze w jakimś zakresie zostanie rozwiązany problem braku kierowców zawodowych. Wczesne prawko kategorii B sprawi, że młodzi kierowcy wcześniej zasiądą za kółkiem samochodu ciężarowego czy Tym samym młodzi kierowcy w pewnym stopniu zapełnią wolne etaty w europejskich firmach transportowych. Oprócz tego zmniejszy się liczba młodocianych, którzy jeżdżą bez prawka. Z reguły tak właśnie jest, że zakazany owoc smakuje najbardziej. Jeśli więc będzie można uzyskać uprawnienia w wieku 17 lat, zniknie pokusa jazdy bez przeszkolenia.
• Po drugie początkujący kierowcy zostaną lepiej przygotowani do jazdy za kółkiem. Zacznijmy od tego, że młodociani kierowcy nie tylko będą musieli uzyskać zgodę rodziców bądź opiekunów prawnych, ale także pozostaną pod nadzorem doświadczonego kierowcy. I tak przez pierwsze 6 miesięcy od zrobienia kategorii B bądź do ukończenia 18. roku życia będzie im towarzyszył kierowca, którego wiek będzie wynosił przynajmniej 25 lat, a jego doświadczenie za kółkiem — nie mniej niż 5 lat. Zasiądzie on na przednim fotelu pasażera. Wyjątkiem od tej reguły są instruktorzy nauki jazdy czy egzaminatorzy z WORD-u, którzy będą mogli pełnić tę rolę w młodszym wieku. Oprócz tego będzie obowiązywał okres próbny, który w przypadku 17-latków będzie wynosił 3 lata, a w przypadku 18-latków — 2 lata lub krócej, jeśli wcześniej osiągną oni 20. rok życia. Ponadto w okresie próbnym nie będą mogli przewozić osób niepełnoletnich bez obecności doświadczonego kierowcy ani osób oraz towarów w ramach pracy zarobkowej w branży transportowej.
• Po trzecie istnieje szansa, że młodociani kierowcy wyrobią sobie dobre nawyki do jazdy na drodze. Otóż w okresie próbnym, gdy 17-latkowie zasiądą za kółkiem, będzie ich obowiązywał całkowity zakaz jazdy pod wpływem alkoholu (0,0‰) bądź substancji działającej podobnie jak alkohol. Oprócz tego, jeśli przekroczą 12 punktów karnych, będą musieli odbyć godzinne szkolenie praktyczne w ośrodku doskonalenia techniki jazdy dotyczące zagrożeń w ruchu drogowym, którego koszt — w świetle ustawy — wyniesie nie więcej niż 500 zł. Jakby tego było mało, okres próbny może ulec wydłużeniu, jeśli dwukrotnie popełnią wykroczenie przeciw bezpieczeństwu. Jeśli ponownie dwukrotnie popełnią to wykroczenie, utracą prawo jazdy. W okresie próbnym będą ich obowiązywać ograniczenia prędkości. I tak w obszarze zabudowanym będą mogli jechać 50 km/h, poza tym obszarem maksymalnie 80 km/h, a na drogach ekspresowych lub autostradach będą sunąć z prędkością maksymalnie wynoszącą 100 km/h.

Podsumowanie. Szkoła jazdy z Bydgoszczy wyjaśnia, czy prawko dla 17-latków jest dobrym rozwiązaniem

Chcąc odpowiedzieć na to pytanie, powróćmy do historii z pierwszego akapitu. Jak dobrze pamiętamy, 17-letni Arek stracił panowanie nad autem, jadąc ze swoją dziewczyną Amelią, na skutek czego śmiertelnie potrącił motocyklistę.

Czy musiało do tego dojść? Cofnijmy się w czasie o jakieś 40 minut…

Otóż wtedy 17-letni Arek pożyczył od swego ojca samochód. Zasiadł za jego kółkiem i podjechał po swoją dziewczynę Amelię, z którą sunął za miastem…

Chłopak wcisnął gaz do dechy i gdy już miało dojść do tragedii, ciężka ręka jego ojca, który siedział na fotelu pasażera z przodu (Amelka siedziała na tylnej kanapie), spoczęła na jego ramieniu.

— Synu, zwolnij… — rzekł ojciec.

Chłopak zdjął stopę z pedału gazu, auto zaczęło tracić prędkość. W zakręt weszło gładko, bezpiecznie mijając motocyklistę jadącego przeciwległym pasem.

— Mogłeś wylecieć z drogi i go zabić! — rzekł ojciec.

— Oj, tato, nie przesadzaj…

Ta historia mogła wydarzyć się naprawdę. Ktoś mógł zginąć przez brawurę młodocianego „kierowcy”. Jednak jako szkoła jazdy „Od A do Zet” z Bydgoszczy  jesteśmy przekonani, że wcześniejsze prawko pod okiem innego, bardziej doświadczonego kierowcy pozwoli zapobiec wielu śmiertelnym wypadkom na drodze i będzie świetnym uzupełnieniem kursu podstawowego na kategorię B.